Sobota, 26 Maja 2018 roku.

Nawozy a jakość żywności

Nawozy sprawiają, że rośliny szybciej rosną, chronią je też przed szkodnikami i chorobami. Dzięki nim plony są większe oraz wyglądają bardziej smakowicie. Jednak czy nawozy nie zagrażają naszemu zdrowiu?

Nawozy są to ogólna nazwa dla wszystkich środków używanych w uprawie roślin po to, by zwiększyć wysokość i jakość plonów. Są skuteczne, bo wzbogacają glebę w składniki pokarmowe niezbędne do wzrostu roślin. Dzięki nawożeniu polepszeniu ulegają również właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne gleby.

Składniki pokarmowe, które wchodzą w skład nawozów, to głównie makro- i mikroelementy. Wśród makroelementów niezbędnych roślinom wyróżnia się: azot, fosfor, potas, wapń, magnez i siarkę. Natomiast mikroelementy – żelazo, cynk, miedź, bor, molibden, chlor – są potrzebne roślinom tylko w niewielkiej ilości.

Zawarte w nawozach składniki pokarmowe mogą być przez rośliny przyswajalne bezpośrednio lub pośrednio – dopiero po przemianach zachodzących w glebie. Na tej podstawie dzieli się je na:

  • nawozy mineralne – które żywią roślinę bezpośrednio (np. nawozy azotowe, fosforowe, potasowe, wapniowe);
  • nawozy organiczne – które dodatkowo wpływają pozytywnie na jakość gleby oraz chronią mikroorganizmy żyjące na terenach upraw (np. obornik, kompost).

Nawozy organiczne to inaczej nawozy naturalne, czyli uzyskane podczas naturalnych procesów przeprowadzanych w zgodzie ze środowiskiem. Należą do nich: obornikgnojówkagnojowicapomiot ptasikompostbiohumus, torf, kora, nawozy zielone.

Nawozy organiczne nie tylko dostarczają roślinom niezbędnych makro- i mikroelementów, lecz także rozkładając się, wzbogacają glebę w próchnicę i polepszają jej właściwości. Ponieważ zawierają rozmaite związki pochodzące ze świata roślinnego i zwierzęcego, zostaje zachowany naturalny obieg materii.

Natomiast ze stosowaniem nawozów mineralnych wiążą się oprócz oczywistych korzyści (przyspieszenie wzrostu roślin, zwiększenie plonów) także szkody dla środowiska i człowieka. Przyczyniają się one do zanieczyszczenia wód gruntowych i powierzchniowych, powodując zakwaszenie, odkwaszenie lub zasolenie gleb. Niebezpiecznym zjawiskiem jest również nadmierne nagromadzenie w częściach roślin szkodliwych substancji, czyli zjawisko przenawożenia.

Aby przyspieszyć zbiory, rolnicy stosują intensywne nawożenie azotowe, bo azot jest potrzebny roślinom do produkcji biomasy. Korelują go ze światłem – zatem im krótszy dzień, tym mniej czasu mają na jego wykorzystanie. Nadmiar odkładają w postaci azotanów, które same w sobie nie są szkodliwe, ale produkty ich przemian już tak. Podczas transportu i przechowywania warzyw, zwłaszcza w wysokiej temperaturze i przy niskim dopływie tlenu, azotany redukują się do szkodliwych azotyn. Te z kolei przyczyniają się do zwiększonej produkcji rakotwórczych nitrozoamin.

Ze względu na zdolność do kumulacji azotanów wczesne warzywa dzielimy na dwie grupy ryzyka. Do pierwszej zaliczamy sałatę, rzodkiewkę, szpinak i inne warzywa liściowe, które łatwo przechowują duże ilości związków. Mniejsze ryzyko występuje w przypadku roślin, których częścią jadalną są owoce. Owoc to osłona nasion – gwarant przetrwania gatunku – zatem w pomidorach czy ogórkach szkodliwych substancji jest mniej.

Stosowanie nawozów w uprawie roślin nie powinno być szkodliwe pod warunkiem zachowania podstawowej zasady: odpowiedniego dawkowania. Jako konsumenci nie jesteśmy w stanie odróżnić rośliny uprawianej z zachowaniem standardów od tej, którą nadmiernie potraktowano agrochemią. Jak sobie z tym radzić?  Na każdym opakowaniu powinny znajdować się dane producenta, na podstawie których można sprawdzić, czy jest on wiarygodny. Warto też wybierać produkty pochodzące z upraw ekologicznych, podczas których zakazane jest używanie syntetycznych nawozów mineralnych, a dozwolone są wyłącznie naturalne nawozy organiczne. Zastosowanie nawozów naturalnych – obok dbania o bogactwo życia w glebie – poprawia też jej strukturę, zwiększa pojemność wodną oraz zapobiega erozji. Rolnictwo ekologiczne wspiera więc ekosystem: kupując produkty pochodzenia ekologicznego, mamy pewność, że przyczyniamy się do ochrony środowiska naturalnego.

Źródło: www.akademiadobregosmaku.sggw.pl

 

Artykuły powiązane

Ta strona używa plików cookies polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close